Gebruikte Termen

Zeker voor de beginnende tomatenteler kunnen de (in de winkel) gebruikte termen onduidelijk of verwarrend zijn. Bij deze een tabel met de veelgebruikte termen, hun Engelse vertaling en de nodige uitleg. (Wordt nog verder aangevuld!)

Term In het Engels Betekenis
Stamtomaat Indeterminate (Ind) De bekendste groeivorm. Kan het beste gedieft worden om een goede verticale groei en opbrengst te waarborgen. Wordt gemiddeld 2 meter hoog, maar bij sommige variëteiten is dit zo het dubbele. De hoofdstam (in Nederland houden we er meestal slechts 1 aan, Amerikanen vaak 2 of 3) moet gesteund worden over de gehele lengte. Blijft tot laat in het seizoen nieuwe vruchten vormen en wordt daarom meestal in augustus getopt (top van de hoofdstam afgeknipt) omdat hierna gevormde vruchten niet meer rijpen.
Struiktomaat Determinate (Det) Maakt snel veel zijtakken die niet verwijderd dienen te worden omdat daar de vruchten aan komen. De zijtakken stoppen zelf na 1 á 1,5 meter met groeien. De gehele oogst wordt meestal in een vrij korte periode gegeven wat ze voor sausmakers aantrekkelijk maakt. De hele plant moet eigenlijk gesteund worden door bijvoorbeeld een koker van gaas of steun per tak. Dieven doen we dus niet, maar wat blad verwijderen om een wildernis te voorkomen kan natuurlijk wel.
Semi-struik Semi-determinate (Semi) Een struik die veel langere zijtakken aanmaakt of een stam die wat korter blijft; het vervelende aan deze term is dat mensen hem gebruiken voor beide. Het horen struiktomaten te zijn die wat minder wild opzij en wat meer de hoogte in gaan.
Dwerg Dwarf (Dwf) Een kleinere en/of kortere uitvoering van een stam- of struiktomaat. De planten worden ongeveer half zo hoog en de trossen zitten veel dichter op elkaar. De vruchten zijn echter niet kleiner. Zo kan op een balkon in een pot toch een variëteit geteeld worden die aardige vleestomaten geeft bijvoorbeeld.
Micro(dwerg) Micro (Dwarf) Zeer kleine struiken die in extreme gevallen slechts 10cm groot worden. Vaak zijn micro’s cherrytomaten maar ze zijn er meer en meer met ook wat grotere vruchten. De kleinste varianten zijn al te telen in een pot van 1 liter. De smaak blijft vaak wel wat achter hoewel daar heel positieve vorderingen mee gemaakt worden door een aantal telers in de VS.
Vleestomaat Beefsteak Vreemd genoeg de minst geziene tomaat in de supermarkt maar de meest geteelde soort door hobbytelers. Vleestomaten danken hun naam aan het vele en duidelijk aanwezige vruchtvlees in elke tomaat. Ze horen aardig sappig en zeker niet hard te zijn en beduidend groter van formaat dan de gewone ronde tomaat. Vaak zijn ze qua vorm wat afgeplat maar ook een oxheart (hartvormige tomaat) is vaak een vleestomaat.
Ronde tomaat Slicer Eigenlijk een rare term want het gros van de tomaten is rond. Toch gebruiken we deze term voor de standaard tomaat zoals we hem gewend zijn uit de supermarkt; rond, stevig tot hard, niet te vlezig en vooral voor rauw gebruik. Zelfgeteelde ronde tomaten zijn vaak beduidend sappiger en minder hard dan supermarkttomaten.
Cocktailtomaat Cocktail, Saladette Deze soort zit qua maat tussen een ronde en cherrytomaat in. Vaak wordt de maat van een pingpongbal aangehouden.
Cherrytomaat/Kerstomaat Cherry Kleine tomaatjes, vaak beduidend zoeter dan hun grotere broers en zusters, variërend in maat van een aalbes tot bijna pingpongbal. De echt zoete exemplaren krijgen ook vaak de naam “snoeptomaat”. Vaak eenvoudig te telen en zeer productief.
Pasta Paste De meest verwarrende soort. Ik gebruik de term voor tomaten die voornamelijk gebruikt worden om saus of puree mee te maken. Het vervelende is dat hier ook de romatomaat onder valt, maar niet elke pastatomaat is een roma. In de VS worden ze ook wel eens aangeduid als “plum”, wat pruim betekent en aangeeft dat de tomaat eigenlijk per definitie ovaal moet zijn maar dit is ook zeker niet bij elke pastatomaat het geval. Dan heb je ook nog mensen die het San Marzano’s noemen, maar San Marzano is een variëteit en niet een soort. Ik blijf voor nu even bij mijn uitleg; tomaten om te verwerken in saus of puree.
Normaal blad Regular leaf (RL) De bekende ingesneden bladeren. Bij hartvormige tomaten vaak smal,fijn en wat afhangend (“droopy leaves”), bij dwergen weer wat breder en hobbelig (“rugose”) en bij cherrytomaten vaak wat korter. In de winkel maak ik onderscheid tussen “normaal” en “normaal fijn” omdat beginnende telers die met dit fijnere, afhangende blad geconfronteerd worden nogal eens onterecht denken dat hun plant altijd dorst heeft.